ViOLET CÁC TỈNH THÀNH

Tài nguyên

Hỗ trợ trực tuyến

  • (Nguyễn Hồng Vân)
  • (Hoàng Mạnh Hùng ĐT:0984.81.9797)
  • (Phạm Khắc Lập)
  • (Nguyễn Tuấn Cường)
  • (Hoàng Ngọc Minh)
  • (Lê Đức Hà)
  • (Vũ Đức Cảnh)
  • (Phạm Ngọc Bách)
  • (Đoàn Quốc Việt)

Thống kê

  • truy cập   (chi tiết)
    trong hôm nay
  • lượt xem
    trong hôm nay
  • thành viên
  • Thành viên trực tuyến

    0 khách và 0 thành viên

    Chào mừng quý vị đến với Câu lạc bộ thành viên Hải Phòng.

    Quý vị chưa đăng nhập hoặc chưa đăng ký làm thành viên, vì vậy chưa thể tải được các tư liệu của Thư viện về máy tính của mình.
    Nếu đã đăng ký rồi, quý vị có thể đăng nhập ở ngay ô bên phải.
    Gốc > Hải Phòng thành phố tôi yêu >

    GẶP NHỮNG NGƯỜI TÂM HUYẾT DUY TRÌ LỄ HỘI CHỌI TRÂU ĐỒ SƠN

                                     

    (Ghi chép của Lê Xuân Lựa - Hiệu trưởng trường Tiểu học Lại Xuân)           

      Dân gian Hải Phòng truyền tụng :                          

        Dù ai buôn đâu bán đâu                                  

    Mồng chín tháng tám chọi trâu thì về .      

         Tháng tám, mồng hai, trời thu vàng nắng. Nắng thu rắc vàng trên mái tôn màu đỏ những dãy nhà ven phố , trên những thảm cỏ xanh non. Đồ Sơn mùa này vắng khách du lịch . Nhưng trong cái vắng vẻ ấy đang chất chứa một không khí nhộn nhịp của lễ hội chọi trâu truyền thống.    

         Tôi tìm về phường Vạn Hương để hỏi thăm một người đã có công khôi phục lễ hội chọi trâu bao năm vắng bởi chiến tranh và đói nghèo .Người đó là cụ Hoàng Đình Phúc - Cụ đã bảy chín tuổi, người cán bộ của Đảng đã về nghỉ hưu; chủ của "ông trâu" số 09 ; 25 đã đoạt giải vô địch năm xưa. Ngôi nhà cụ ở làm bằng gỗ, lợp ngói lá mít nằm vững chái trên sườn núi Đền Nghè , dưới bóng cây thị tuổi tính bằng thế kỉ.Từ thân cây cổ thụ ấy, dăm khóm lan buông những chùm hoa đủ màu sắc tươi tắn, thơm ngát, vài chiếc nấm linh chi to như cái miệng rá vo gạo xù xì mọc ra. Tất cả gợi lại cái thời xa xưa, của một vùng đất “Đầu Sơn”đầy sóng và gió. Từ nghìn năm nay, con người đã bám trụ, dáng tạo , giữ gìn, phát triển bao giá trị văn hoá vật chất và tinh thần của mảnh đất này . Thật may mắn cho tôi, được tiếp kiến một lúc với ba cụ đang ngồi thưởng thức trà Tàu buổi sáng và trao đổi về các vị tướng trong cuốn Amanach- Những nền văn minh thế giới nặng đến vài kí.   Người đang nói về nội dung cuốn sách ấy  là cụ Hoàng Văn Lựơc, nguyên là chủ nhiệm hợp tác xã, chủ tịch UBND xã nay là phường Vạn Hương. Cụ Lược kém cụ Phúc bốn tuổi. Cụ Phúc vào chuyện :   Sau khi nhận quyết định nghỉ hưu, tôi được anh em trên huyện động viên về phường tổ chức, khôi phục lại lễ hội chọi trâu. Cụ chỉ vào cụ Lược :- Cụ này mới là người trực tiếp tổ chức đấy.    Cụ Lược vui vẻ : Báo cáo các ông, lúc ấy tôi làm chủ nhiệm hợp tác xã, thích khôi phục lắm nhưng quỹ nghèo, các anh trên huyện cho một ít tiền, mua được mười bảy con trâu đực chọi ở các vùng Hoà Bình, Bắc Giang, Quảng Ninh...và lễ hội được tổ chức lại  từ năm 1990. Cụ Lược chỉ vào cụ Phúc : Ông này hai mốt năm đều có trâu dự thi. Đoạt hai giải nhất, hai giải nhì, ba giải ba. Một số ông khác cũng có trâu đạt giải cao như: Ông Đinh Văn Sề, Lê bá Tuyền, Hoàng Gia Thơm, Đinh Văn Ngà ...Và nhiều người nữa. Dù thắng hay thua, cái mà chúng tôi được là lễ hội truyền thống của quê hương được khôi phục.Tôi tò mò : - Thưa các cụ, theo các cụ lễ hội này có từ bao giờ ? Cụ Lược : - Câu này có nhiều người hỏi nhưng chưa có câu trả lời.Tôi đọc một cuốn sách của Hà Ân có đoạn kể : Trần Quốc Tảng, con Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn có một lần về xem hội chọi trâu Đồ Sơn, gặp một toán cướp. Giưa lúc lúng túng, có một người sức khoẻ phi thường, dũng mãnh xuất hiện, đánh tan bọn cướp. Hưng Nhượng Vương đã nhận làm anh em kết nghĩa.Cụ kể tiếp : Tương truyền rằng một cụ già ở xóm Đền Nghè này, một đêm ngủ mơ thấy có đám quần thần họp trong đền ( ngày 10 tháng 8), bỗng nhìn thấy một đôi trâu đang chọi nhau kịch liệt dưới chân núi. Mọi người lấy làm ngạc nhiên. Họ cho rằng Thành hoàng thích trò chơi này. Cũng từ đó hàng năm nhân dân  tổ chức trò chơi chọi trâu nhân dịp hội làng. Cũng từ đó trâu chọi là vật tế (trước khi chọi Các "ông Trâu"đều được đem ra đền để làm lễ tế thần trước ). Như vậy theo các cụ thì hội chọi trâu Đồ Sơn có từ xa xưa ít ra cũng có từ thời Trần.      

    Hướng sang cụ Phúc tôi hỏi :

        - Thưa cụ, ông trâu 09 và  ông trâu 25 năm xưa giật giải nhất, tướng mạo nó thế nảo ?

        - Chọn trâu ấy à ?

        - Theo tôi có ba tiêu chí : Ngoại hình – Vũ Khí – Tinh.Ngoại hình : Thân dài, mình thon ống tơ, lưng yên ngựa.”Lưng tôm bà, đuôi cá chai”.Tôm Bà còn gọi là con bề bề, Đuôi cá chai : Giống con cá chai phần dưới dẹt, phần trên lưng đuôi tròn. Chân cao, cất tiền, hướng đi vươn cao về phía trước .Trường đùi, ngắn quản (Quản là phần  từ đầu gối trở xuống )khi quỳ xuống đứng lên mới nhanh được. Lông mượt, da đen nhưng không bóng quá.Trâu cày da bóng thì được, trâu chọi da bóng, bị xước khi chiến đấu. Lưng phải bốn khoáy , ba khoáy thì kém lắm.”Tam tinh, khoáy thỏ đấm nỏ b...vào”. Độc khoang, tức là cổ có một khoang thôi, hai khoang thì xấu. Móng tròn, không toè, đứng mới chắc, mới vững.Vũ Khí : Hai sừng độ vòng rộng bốn nhăm phân,c hiều cao sáu nhăm phân là vừa, Chỗ giáp gốc hai sừng hẹp thì sừng vững, rộng thì yếu. Gốc sừng rộng,  to,  ngọn sừng vuốt lên mới khoẻ. Với cặp sừng này con trâu số 25 của tôi đã móc mắt đối phương và đạt giải nhất. Cụ cười. Thế mà bây giờ có "ông trâu" tậu ở Miến Điện về có cặp sừng dài khủng khiếp, nó dùng miếng võ hất chân đối phương, khiến đối phương ngã chổng kếnh.Tinh: Con trâu phải có tinh. Có con trâu mới trông thấy đối phương chưa đánh đã bỏ chạy là do đối phương có tinh mạnh mẽ, làm đối phương nhìn đã sợ. Có con đánh tuột sừng vẫn không chịu chạy. Con có tinh gan lì, dữ tợn biểu hiện : Hộp mắt to, có nhiều tầng ngấn, con ngươi nhỏ có màu đỏ. Con ngươi to, màu xanh là nhát, yếu vía .

        - Để có được một ông trâu có thể ra xới được thì phải mất bao nhiêu tiền ạ?

        - Nguyên tiền mua, thuê chở tới nhà đã 90 triệu đồng. Công chăn thuê hết 15 triệu một năm. Nộp lệ phí thi 15 triệu. Đồ tế lễ từ khi mua về đến khi ra trận hết khoảng dăm triệu ...Vị chi khoảng hơn trăm triệu đồng .

       - Thưa cụ :  Giải nhất thì được thưởng bao nhiêu? 

       -  Từ ba mươi triệu đến năm mươi triệu.- Thế lấy gì bù lỗ  trăm triệu nữa ?

        -  Còn thịt nó nữa. Con nào to được ba tạ thịt, con bé được hơn hai ta, thịt con giải nhất giá 2 đến 3 triệu một ký. Con nhì 1,5 đến 2 triệu một ký...Hiện nay số trâu tham gia chọi rất nhiều, thế nên phải đấu vòng loại từ phường. Nhà tôi có ba con, đã loại hai con từ tháng trước còn một con vào vòng trong, mồng chín tới thì ra trận .

        -Tâm trạng của cụ ra sao khi xem ông trâu của mình xung trận, thưa cụ ?

         - Lo đến thót tim khi bị trâu đối phương đánh trội được một miếng. Lo nếu không giật giải thì lỗ vốn chết vì thịt trâu nhiều quá, giá rẻ

         - Nếu thắng thì sao ạ?

         - Thì không thể diễn tả được. Có cảm giác như là mình trẻ ra hàng mấy chục tuổi , tuổi của thời trai đầy sung mãn .  

         Nói thế thôi, chứ tổ chức lễ hội bây giờ cần phải đem lại cái giá trị dân gian nguyên bản vốn có của nó . Có như vậy bản thân người có trâu cũng như người xem mới được thưởng thức cái vị đặc biệt của trò chơi dân gian này . Hãy để cho những người nuôi trâu chọi được dân chủ bàn bạc, tổ chức quy tắc tuyển chọn , thi. Nếu thị trường hoá nó sẽ mất hết ý nghĩa chẳng hạn như : Cá độ , như giá thịt trâu chọi lẫn thịt trâu cày, Chẳng hạn như .../. 

     

                       Tác giả bài viết : Lê Xuân Lựa – Lại Xuân Thuỷ Nguyên –Hải Phòng


    Nhắn tin cho tác giả
    Hoàng Thúy Mai @ 22:21 20/12/2011
    Số lượt xem: 1420
    Số lượt thích: 0 người
     
    Gửi ý kiến