LỄ HỘI ĐỘC ĐÁO CỦA NGƯỜI DÂN MIỀN BIỂN ĐỒ SƠN

Từ lâu người dân Đồ Sơn đã truyền tụng câu ca: "Dù ai buôn đâu bán đâu/ Mồng chín tháng Tám chọi trâu thì về" để nhắn nhủ những người con xa quê hương nhớ về ngày hội của quê cha đất tổ.

Lễ hội chọi trâu có từ bao giờ và bắt đầu từ đâu thì không ai biết, nhưng những truyền thuyết về lễ hội này thì có rất nhiều, mỗi truyền thuyết đều gắn với một sự tích kỳ bí khác nhau nhưng tất cả đều khẳng định: Hội chọi trâu là mỹ tục hào hùng mang đậm tính thượng võ, tính táo bạo và lòng quả cảm rất độc đáo của người Đồ Sơn. Dựa vào một số tài liệu hiện còn lưu giữ, bước đầu ta có thể ghi nhận: lễ hội này bắt nguồn và liên quan mật thiết đến tục thờ thần bảo hộ của dân chài cổ Đồ Sơn. Nó đã khắc sâu vào tâm linh phong tục của cư dân 8 vạn chài - Đồ Sơn bát vạn còn lưu truyền đến ngày nay.

Do nhiều nguyên nhân, lễ hội chọi trâu Đồ Sơn bị mai một. Từ những năm 1989-1990 thế kỷ 20, phát huy nền văn hóa truyền thống, lễ hội chọi trâu Đồ Sơn đã được khôi phục lại. Suốt 20 năm qua, năm nào Đồ Sơn cũng tổ chức lễ hội chọi trâu. Hình thức lễ hội theo quan niệm xưa: mở hội là nhập tịch, năm nào cũng có chứ không chờ dịp phong đăng, hòa cốc (nghĩa là gió thuận, mưa hòa) mới mở hội. Lễ hội chọi trâu được tổ chức theo 2 vòng: vòng đấu loại (diễn ra vào ngày mồng 8 tháng 6 âm lịch) và vòng chung kết (diễn ra vào ngày mồng 9 tháng 8 âm lịch). Lễ hội chọi trâu truyền thống năm nay đã tổ chức xong vòng đấu loại, chọn được 16 trâu thắng của 7 phường ghép cặp thi đấu ở vòng chung kết theo thể thức trâu thắng trận trước gặp trâu thắng trận sau, đấu loại trực tiếp để chọn ra các cặp trâu đạt giải nhất, nhì, ba.

Khôi phục lễ hội chọi trâu Đồ Sơn là việc làm đáp ứng nguyện vọng của nhân dân địa phương. Trải qua 20 năm khôi phục, lễ hội chọi trâu Đồ Sơn đã trở thành lễ hội độc đáo, mang đậm tính tâm linh và tinh thần thượng võ của người dân miền biển Đồ Sơn.

NHIỀU SỰ KIỆN ĐỂ KỶ NIỆM 20 NĂM KHÔI PHỤC LỄ HỘI

Theo ông Hoàng Đình Bình, Chủ tịch UBND quận Đồ Sơn, vòng chung kết năm nay sẽ đánh dấu một sự kiện quan trọng và có ý nghĩa đó là kỷ niệm 20 năm khôi phục lễ hội độc đáo, thể hiện tinh thần thượng võ của người dân miền biển Đồ Sơn. Chính vì vậy, ngoài vòng chung kết chọi trâu, quận còn tổ chức hàng loạt sự kiện để tạo thêm sức hút cho lễ hội như: Hội chợ Du lịch-thương mại Đồ Sơn năm 2009 diễn ra từ ngày 22-9 đến 28-9 (trước, trong và sau lễ hội chọi trâu) với 100 gian hàng; tổ chức biểu diễn nghệ thuật. Đặc biệt là tổ chức trưng bày các hình ảnh, hiện vật qua 20 năm khôi phục và phát triển lễ hội. Qua đó, người xem có thể hình dung được quá trình duy trì và phát triển lễ hội độc đáo riêng có của người dân Đồ Sơn.

Ngoài các sự kiện văn hóa, thương mại, nhân kỷ niệm 20 năm khôi phục lễ hội, tại vòng chung kết hội chọi trâu năm nay sẽ có nhiều điểm mới cả về phần lễ và phần hội. Theo đó, các chủ trâu có trâu tham gia vòng chung kết, Ban tổ chức Hội chọi trâu truyền thống của quận tổ chức các nghi thức tế lễ tại cơ sở và lễ trình tại đền Nghè, đảo Dáu và lễ rước nước. Đặc biệt phần hội năm nay được tổ chức với quy mô lớn hơn. Tại lễ khai mạc, màn tấu trống, chiêng sẽ có tất cả hơn 150 vận động viên tham gia, tạo sức hấp dẫn trước khi các “ông trâu” xung trận. Cùng với đó, tổ chức các đoàn rước của các phường.

Năm nay, cơ cấu giải thưởng sẽ được nâng với tổng giá trị các giải thưởng lên tới gần 119 triệu đồng. Trong đó 1 giải nhất trị giá 40 triệu đồng, 1 giải nhì 25 triệu đồng, 2 giải ba mỗi giải 15 triệu đồng. Trao giải cho các phường có trâu đoạt giải. Ngoài ra, BTC còn trao các giải phụ như: trâu chọi hay nhất, đôi trâu chọi hay nhất, trâu có miếng đánh hay… Cùng với việc nâng mức giải thưởng, BTC sẽ quản lý chặt việc giết mổ và bán thịt trâu chọi. Ngoài quy hoạch khu giết mổ tập trung năm nay quận quản lý chặt lượng thịt trâu chọi bán ra, tránh để người dân mua phải thịt trâu chọi giả. Theo đó, quận phối hợp với nhà tài trợ chính là Ngân hàng nông nghiệp (Agribank) in các túi nilon theo mẫu thống nhất phát cho các chủ trâu theo số lượng được tính toán số lượng thịt/trâu sau khi được giết. Việc sử dụng túi nilon vừa giám sát được số lượng thịt bán ra, vừa đảm bảo vệ sinh và góp phần quảng bá hình ảnh lễ hội chọi trâu của Đồ Sơn…